Afgelopen week waren we voor een korte vakantie in Sicilië. Het land van de heerlijke zoetigheden, prachtige landhuizen én het bekende Siciliaans keramiek. Met name de grote hoofden van keramiek, gevuld met bloemen in opvallende kleuren zijn op veel plekken te bewonderen. Wij doken in de wereld van het Siciliaans keramiek, waaronder het verhaal achter deze hoofden.

Siciliaans keramiek is veelal afkomstig uit Caltagirone

Sicilië is een groot eiland, waarschijnlijk groter dan je dacht. Voor een rondreis over het hele eiland met tussenpozen, kun je gerust twee weken uittrekken. Afgelopen week waren wij er zes dagen: genoeg om op onderzoek uit te gaan naar het bekende keramiek van Sicilië.

Met vaak opvallende kleuren zijn er veel keramische producten te zien in het eiland van Italië. Met name servies als fruitschalen, bloempotten en eetborden zijn erg gewild onder groot publiek. Het originele keramiek wat erg herkenbaar is, is vaak afkomstig uit het dorpje Caltagirone. Het keramiek wordt met de handgeschilderd en is beschikbaar in verschillende stijlen.

Caltagirone ligt in het zuiden van het eiland, ongeveer twee uur rijden van het vliegveld in Catania.

In Caltagirone is bijna elke straat en elk balkon gevuld met het keramiek. Het meest opvallende is een grote trap met op elke tree verschillende kleine vierkante tegeltjes met prachtige beschilderingen.

trap caltagirone siciliaans keramiek

Het verhaal van de Siciliaanse hoofden van keramiek

De meest bekende soort keramiek zijn wel de grote hoofden. Vaak zijn het twee hoofden: een hoofd van Siciliaans keramiek van een man met een snor en een knappe Siciliaanse vrouw. Toen we in een klein winkeltje waren die enorm veel van dit soort ‘hoofden’ verkocht, vroegen we de Siciliaanse verkoper het verhaal achter deze objecten.

Het is niet zo romantisch als we dachten, sterker nog: het is luguber. Of het waar is of niet, hier het verhaal: Heel lang geleden kwam er een Arabische man naar Sicilië. Hij leerde een prachtige vrouw kennen in Palermo. Na een lange tijd samen te zijn geweest, liet de Arabische man weten terug te gaan naar zijn geboorteland. De Siciliaanse vrouw kwam erachter dat de man daar al eerder een vrouw en kinderen had.

Vanwege het feit dat ze hem niet wilde ‘delen’, onthoofde zij de man op een nacht. Zij zette zijn hoofd op haar balkon en zetten bloemen in het hoofd. De bloemen bloeide enorm mooi en buurtgenoten die langsliepen complimenteerden haar op de prachtige bloei. Waarschijnlijk merkten zij niet op dat deze in het hoofd van haar man stonden.

Ze bedacht dat als ze zelf hoofden zou maken, dit ten gunste zou zijn van nog meer mooie bloemen. En zo werden de hoofden populair.

Verschillende stijlen keramiek

De stijlen van het Siciliaans keramiek zijn verschillend. Toch zie je bijna direct of je te maken hebt met een échte ‘Caltagirone’. Met opvallende kleuren (vaak geel, blauw en oranje als het gaat om servies) en dikke lijnen worden de objecten beschilderd. In sommige gevallen dekt de verf niet goed, waardoor lagen op lagen duidelijk te zien zijn.

Als je kijkt naar de hoofden van keramiek, zijn er vaak veel opvallendere kleuren gebruikt. Roze, turquoise en geel wisselen elkaar mooi af.

siciliaans keramieken fruitschaal

Momenteel zijn er weinig webshops die de echte keramische kunstwerken uit Caltagirone verkopen. Een goede reden om je koffertje te pakken en op onderzoek uit te gaan naar Sicilië, vind je niet?